آيت‌الله آقا سيد عبدالله بهبهاني

علما و مشروطه

جنبشها و نهضتهای سیاسی بدون حضور مردم میسر نمی‌گردد. نهضت مشروطیت نیز این چنین بود، اما در جامعه‌ای با ساختار فرهنگی ـ اجتماعی ایران، بسیج سیاسی توده‌ها و حضور آنان در صحنه مبارزه بدون نظر و رهبری علمای دینی انجام نمی‌پذیرفت. همه مورخان بر نقش علما در بسیج و رهبری مردم در نهضت مشروطیت تأکید دارند. مرحوم آیت‌الله آقا سید عبدالله بهبهانی یکی از علمای پیشتاز نهضت بود و در همه مراحل آن حضور مؤثری داشت. شجاعت و دلیری او در برخی از هنگامه‌های نهضت، تحسین مورخان را برانگیخت. در مراسم عزاداری سیدعبدالحمید هنگامی که مردم مورد هجوم مأموران دولت قرار گرفتند، ترس و وحشت بر آنان مستولی گشت. کسروی با اشاره به این واقعه می‌نویسد: هر کس پناهگاهی می‌جست. علماء هم با رنگهای پریده و دست و پای لرزان، از صحن مسجد به ایوان و شبستان گریختند، و هر یکی در جست وجوی فرزندان و کسان خود بودند.

ادامه مطلب علما و مشروطه